Wernisaż wystawy „Ruchy tektoniczne. O artystycznych symptomach transformacji” w Muzeum Sztuki w Łodzi
November 18, 2022
Od 18 listopada 2022 roku można oglądać wystawę "Ruchy tektoniczne. O artystycznych symptomach transformacji" w Muzeum Sztuki w Łodzi , na której pokazywane są cztery prace Pawła Kowalewskiego z serii rzeźbiarskich gablot powstających w erze transformacji i stanowiących komentarz do tych niepewnych czasów. Ekspozycja bada artystyczne reakcje na zjawisko transformacji ustrojowej i na to, jak odmieniła ona oblicze krajowej ekonomii, sztuki i kultury. Kurator przygląda się temu, wbrew pozorom, powolnemu i niejednorodnemu procesowi przemian. Wydobywa ich blaski i cienie, układając w salach budynku przy Więckowskiego 36 opowieść o tym, jak wyglądały artystyczne realia tuż przed i po 1989 roku. Wystawa obala mit o magicznej cezurze jednego roku, po którym nagle wszystko się odmieniło. Tytułowe ruchy tektoniczne to właśnie metafora stopniowych przemian o trudnych do przewidzenia skutkach i nieoczywistych początkach. Ruchy te jednak, choć niepozorne, zmieniają całkowicie dotychczasowy grunt, krajobraz i nieraz życie organizmów, które go zamieszkują. Kurator o wystawie: Tytułowa metafora pozwala wyjść poza wąskie rozumienie transformacji jako jednoznacznego przełomu, który dokonał się w 1989 roku i zmienił ramy ustrojowe oraz system gospodarczy. Wystawa Ruchy tektoniczne traktuje transformację jako proces: uporczywe ścieranie się i przenikanie dwóch systemów, równoczesne wygasanie starego porządku i powstawanie nowego. W latach 80. i 90. XX wieku płyty tektoniczne Wschodu i Zachodu napierały na siebie, aby w końcu stworzyć nową formację skalną – peryferia globalnego kapitalizmu. Zanim to jednak nastąpiło, trwał ruch: niejednoznaczny, deliryczny, czasem gwałtowny, zawsze pełen podskórnych napięć. W 1991 roku Zbigniew Sajnóg deklarował: Sztuka – czuły barometr stanu ludzkości, jej przedpojęciowy penetrator. Niniejsza wystawa traktuje sztukę w podobny sposób – jako symptom zmian, wizualne świadectwo, wyraz swojego czasu. Ruchy tektoniczne koncentrują się na dwóch zasadniczych płaszczyznach. Pierwsza dotyczy przemian w sferze ducha, druga – materii. Wystawa stara się uchwycić ich wzajemne oddziaływanie na przykładzie kilkudziesięciu prac. Wiele z nich pokazywanych jest po raz pierwszy. Towarzyszą im archiwalia oraz dokumenty życia społecznego. Wyłania się z nich główna trajektoria transformacji: wyznacza ją ruch od nadziei do rozczarowania, od różnorodności do ujednolicenia, od aktywności do zastoju.





